kroontje
Splikashon - Kontaktonan - Sitemap - DownloadsPublikashonnanPreguntanan hopi hasí
Kondekorashonnan Real
pijltjeHome pijltjeHistoria
E periodo di 1815 te 1994
E sistema aktual di kondekorashon tin su origen na 1815, ora Rei Willem I, ken nan a kaba di koroná, a instituí tantu e Orden Militar Willems komo e Orden di Leon Hulandes. Tur e dos órden tabatín komo base mérito i no tabatá vinkulá ku noblesa. Nan tabatá intenshoná partikularmente pa rekompensá e prestashonnan militar òf  sivil di un persona. E promé kondekorado tabatá na 1815 e Prens di Oranje-Nassau, ku durante un kampaña militar kontra Napoleon a keda heridá.

Fo’i dje momentu ei e Orden Militar Willems ta e kondekorashon Hulandes di mas haltu. Originalmente e Orden di Leon Hulandes tabatá konsistí di tres grado i un Medaya fraterno (Broedermedaille). E kargadó di e Medaya fraterno tabatín derecho riba un penshun chikí.

Orden di e Korona di Roblenan (Orde van de Eikenkroon)
Durante 25 aña Hulanda tabatá konosé dos órden. Na 1841 Rei Willem II  komo Granduke di Luxemburg a instituí e Orden di Korona di Roblenan (Orde van de Eikenkroon). Ounke esaki no tabatá un órden Hulandes, regularmente tabatá otorgá kondekorashon na Hulandes i diplomátikonan estanhero. Despues di fayesimentu di Rey Willem III na 1891, Luxemburg a bira un pais independiente. For di e tempu ei no tabatá posibel mas pa e hefe di estado hulandes sigui otorgá e Orden di Korona di Roblenan.

Orden di Oranje-Nassau
Entretanto e nesesidat di un di tres órden Hulandes a bira evidente. Partikulamente pa otorgá un kondekorashon real ná diplomátikonan estranhero, pero tambe pa duna personannan di klase i posishon mas abou un sierto forma di rekonosimentu real. E desaroyo aki a pone ku na 1892 – den tempu ku Reina Emma a aktua komo Regentesa di Reino pa Wilhelmina, su yu muhé menor di edat –  na institushon di e di tres órden Hulandes: E Orden di Oranje-Nassau. Na 1996 esaki tabatá konsistí di sinku grado. Ademas dj’esei te ku 1996 tabatín Medayanan di Honor (Eremedailles) di oro, plata i bròns vinkulá n’e Orden. Kargadónan di e Medaya di Honor no tabatá inkluí den e Orden.


Balentia
Te 1940 e Militaire Willems-Orde tabatá e úniko kondekorashon pa balentia relashoná ku lucha. Esaki, sinembargo, pa motibu di e eksigenshanan mashá haltu, tabatá hopi difisil pa alkansá. Tabatin hopi nesesidat di otro kondekorashonnan ku por a otorgá pa aktonan partikular. Durante añanan ’40-’45 a insituí algun kondekorashon pa balentia, esta e Leon di Bròns (Bronzen Leeuw), e Krus di Mérito (Kruis van Verdienste) i e Krus di Aviador (Het Vliegerkruis).

Revishon
For di 1965 diferente komishonnan i gruponan di trabou a deliberá kon revisá e sistema di kondekorashon pa adapté na e tempu moderno. Sobre todo mester a buska un manera pa kaba ku e kantidat di outomatismonan ku a a bin drenta den e sistema i e echo ku tur e dos Ordennan pa gran parti tabatá honra e mesun méritonan. E Orden Militar Willems no tabatá na konsiderashon durante e revishon.

Riba órden di gobièrnu e Komishon Portheine a keda instituí  na 1982. E komishon aki a pone e fundeshi pa un sistema di kondekorashon nobo i mas demokrátiko. Ademas e komishon a haña e enkargo pa sobretodo paga tinu riba e konsekuenshanan di e demokratisashon kresiente, e eksigenshanan di e emasipashon di sièrto gruponan di poblashon i pa hasi e diferente gruponan di ofishi pareu. Na 1964 e komishon a raportá. E Komishon Portheine entre otro a trese dilanti  ku otorgamentu di kondekorashonnan Real tambe den e tempu aki tin nifikashon, tantu na interior komo den eksterior.


Willem II komo Gran Duke di Luxemburg, pa H. Martin, 1844 (Palasio Het Loo, Apeldoorn. Préstamo pa uso for di e Geschiedkundige Vereniging Oranje-Nassau.)
Foto: R. Mulder


Reina Emma
For di Archivo di foto di Servisio di Informashon di Reino (Rijksvoorlichtingsdienst)