| In april 1815 was er alle aanleiding voor de spoedige
stichting van een militaire orde. Het jonge Koninkrijk der Nederlanden werd geconfronteerd
met de Franse opmars onder leiding van de uit Elba teruggekeerde Napoleon. Koning Willem I
had een koninklijke dapperheidsonderscheiding nodig om in de komende strijd daden van moed
te kunnen belonen. De stichting van de Militaire Willems-Orde (MWO) was dan ook een
kwestie van slechts een paar maanden. Evenals het Legioen van Eer was de MWO een
zogenoemde 'verdienstorde', losgekoppeld van adeldom en voor alle rangen haalbaar. De
Militaire Willems-Orde kent sindsdien vier klassen: Ridder-Grootkruis, Commandeur, Ridder derde
klasse en Ridder vierde klasse. De veldtocht tegen Napoleon in 1815, met de slagen bij
Quatre Bas en Waterloo, was de eerste gelegenheid waarvoor de Militaire Willems-Orde werd
uitgereikt. Erfprins Willem Frederik George Lodewijk van Oranje-Nassau ontving de eerste
onderscheiding, en wel het grootkruis van de orde. In totaal werden er naar aanleiding van
de veldtocht in 1815 meer dan 1000 personen onderscheiden.
In de loop der jaren is de MWO in totaal meer dan 6.000 keer uitgereikt. De
belangrijkste gebeurtenissen in dit verband zijn, na de veldtocht van 1815:
- De Belgische opstand van 1830
- De hele periode Nederlands-Indië, met de nadruk op de Atjeh-periode
- De Tweede Wereldoorlog, 1940-1945
- De Politionele Acties, 1946-1948
- De Koreaanse Oorlog, 1950-1954
Oorspronkelijk uitsluitend bedoeld voor militairen, is de MWO vanaf 1940 ook voor
burgers opengesteld.
Momenteel wordt het toekennen van dapperheidsonderscheidingen, inclusief de Militaire
Willems-Orde, in het licht van de huidige inzet van de Krijgsmacht nader bezien. De
criteria voor het toekennen van de MWO en de andere dapperheidsonderscheidingen veranderen
daarbij niet, maar ze worden wél naar de huidige omstandigheden geïnterpreteerd. Ook
tijdens deze omstandigheden, zoals bij vredesoperaties, zijn er situaties van strijd
denkbaar. Het hoeft daarvoor geen oorlog te zijn; deze term wordt in het reglement van de
MWO niet genoemd. |
|
Koning Willem I, stichter van de Militaire Willems-Orde, miniatuurportret
naar J.W. Pieneman
(Collectie St. Historische Verzamelingen van het Huis
Oranje-Nassau, 's-Gravenhage) |
|
