De Militaire Willems-Orde heeft van meet af een sterk democratisch karakter gehad. Iedereen van hoog tot laag, kan er door uitstekende daden van 'moed, beleid en trouw' voor in aanmerking komen. Oorspronkelijk uitsluitend bedoeld voor militairen, is de Militaire Willems-Orde vanaf 1940 ook haalbaar voor burgers. In de loop der jaren is de MWO in totaal meer dan 6.000 keer uitgereikt.

Momenteel wordt het toekennen van dapperheidsonderscheidingen, inclusief de Militaire Willems-Orde, in het licht van de huidige inzet van de Krijgsmacht nader bezien. De criteria voor het toekennen van de MWO en de andere dapperheidsonderscheidingen veranderen daarbij niet, maar ze worden wél naar de huidige omstandigheden geïnterpreteerd. Ook tijdens deze omstandigheden, zoals bij vredesoperaties, zijn er situaties van strijd denkbaar.